PAŹDZIERNIK

Pamiętamy! Przedszkolaki z wizytą na cmentarzu.

     Początek listopada to czas dla nas bardzo szczególny.  Wspominamy tych, których już z nami nie ma. Tradycją Przedszkola jest wizyta na pobliskim cmentarzu.  I w tym roku pamiętaliśmy o tych, którzy od nas odeszli. Przedszkolaki udając się z wychowawczynią na cmentarz  zapalili znicze.

     Poprzez odwiedziny na cmentarzu uczymy dzieci szacunku dla zmarłych i właściwego zachowania się w tym szczególnym miejscu.

Autor: Lucyna Wieczorek

zdjęcia

 

Akcja MEN „SZKOŁA PAMIĘTA”

     Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Opatowcu włączyła się w akcję Ministerstwa Edukacji Narodowej pn. „Szkoła pamięta”. Celem inicjatywy było zorganizowanie działań upamiętniających ważne postaci oraz wydarzenia.

Rok 2019 jest rokiem ważnych dla Polaków wydarzeń: 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej i 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Podczas działań zorganizowanych w bieżącym roku szkolnym w Szkole Podstawowej w Opatowcu wspominano zarówno naszych bliskich, jak i tych, którzy szczególnie zapisali się w historii – tej ogólnonarodowej i lokalnej. Podjęto szereg działań mających na celu upamiętnienie ważnych postaci i wydarzeń:

1. Hołd oddany poległym podczas II wojny światowej na terenie gminy Opatowiec.

8 września 2019 roku pod Pomnikiem Legionisty, Żołnierza Września 1939 oraz Partyzanta 1939-1945 w Ksanach miała miejsce uroczystość z okazji 80. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej oraz 105. rocznicy bitwy pod Ksanami.

Po mszy polowej oraz przemówieniach okolicznościowych uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Opatowcu zaprezentowali wzruszający montaż słowno-muzyczny, którego tematyka nawiązywała do wydarzeń z okresu II wojny światowej.

2. Uroczystości patriotyczne w Czarkowach.

22 września 2019 roku w Czarkowach przy Pomniku Zwycięstwa Legionów odbyły się uroczystości patriotyczne upamiętniające 105. rocznicę chrztu bojowego 1. Pułku Piechoty Legionów Polskich.

Po mszy polowej uczestnicy obejrzeli występy przygotowane przez uczniów ze Szkoły Podstawowej w Starym Korczynie.

3. Uroczystości 75. rocznicy katastrofy brytyjskiego samolotu Liberator EW250 L, pod Pomnikiem w Kocinie.

20 października 2019 roku w Kocinie oddano hołd załodze ciężkiego samolotu bombowego Liberator B24J z 34 Dywizjonu SAAF, niosącej w czasie wojny pomoc Polskiemu Państwu Podziemnemu.

Uroczystości rocznicy upamiętniającej tamte tragiczne wydarzenia rozpoczęły się mszą świętą w Kościele Św. Barbary w Kocinie. Następnie uczestnicy przy akompaniamencie Orkiestry Dętej z Kociny udali się pod pomnik upamiętniający poległych lotników. Obchody uświetniły występy dzieci ze Szkoły Podstawowej w Krzczonowie.

 

We wszystkich uroczystościach patriotycznych licznie uczestniczyli uczniowie Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Opatowcu wraz z nauczycielami i rodzicami oraz harcerze 14. Buskiej Wielopoziomowej Drużyny Harcerskiej im. Lucjana Skrzyńskiego działającej przy tejże szkole, a także społeczność lokalna. Delegacje składały pod pomnikami wiązanki kwiatów i zapalały znicze ku pamięci poległych.

W związku ze zbliżającym się Świętem Zmarłych uczniowie Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Opatowcu w sposób szczególny wspominali bliskich, którzy odeszli; dzieci oddały także hołd bohaterom, którzy zapisali się w historii regionu oraz naszego kraju.

Uczniowie porządkowali i odwiedzali groby osób zasłużonych i cenionych w społeczności gminy Opatowiec, odwiedzali lokalne miejsca pamięci i zgłębiali ich historię. Zapalali znicze w miejscach związanych z ważnymi wydarzeniami historii lokalnej. Sprzątali bezimienne i opuszczone groby. Odwiedzili także groby zmarłych nauczycieli, pracujących niegdyś w szkole w Opatowcu.

Wszystkie odwiedzone przez uczniów i nauczycieli miejsca dekorowano kwiatami oraz zniczami.

     Akcja „Szkoła pamięta” przyczyniła się do kształtowania postaw patriotycznych wśród dzieci i młodzieży. Podjęte w jej ramach działania uwrażliwiły młodych ludzi na potrzebę pielęgnowania pamięci o bohaterach naszej wolności, szczególnie tych, którzy są związani z historią naszej Małej Ojczyzny.

zdjęcia

 

25 października 2019 r. 

Kampania edukacyjna nt. gazu ziemnego
w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Opatowcu

    Dnia 25 października 2019 roku w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Opatowcu z inicjatywy Sławomira Kowalczyka  – Burmistrza Miasta i Gminy Opatowiec, uczniowie klasy VII i VIII uczestniczyli w warsztatach edukacyjnych realizowanych przez wykwalifikowanych specjalistów z Centrum Edukacji smart LAB w Gdańsku i sfinansowanych przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM Spółka AkcyjnaGAZ-SYSTEM.

Kampanii przyświecało hasło:  Poczujcie z nami Chemię do Nauki!

W ramach realizowanych wydarzeń przeprowadzono prelekcję na temat działalności strategicznej dla polskiej gospodarki firmy GAZ-SYSTEM, będącej operatorem gazociągów (w tym i tego, który jest obecnie budowany na terenie naszej gminy). Uczniowie obejrzeli film multimedialny zawierający informacje o bezpieczeństwie sieci przesyłowej, o inwestycjach firmy oraz korzyściach z jej realizacji.

Najciekawszym punktem programu okazały się warsztaty z doświadczeniami, podczas których uczniowie poznali nowoczesne metody badawcze oraz techniki eksponowania wyników badań. Co więcej, mogli sami, pod kierunkiem pracowników Centrum Edukacji smart LAB, przeprowadzić ciekawe eksperymenty chemiczne w specjalnie zaaranżowanej strefie laboratoryjnej. Doświadczenia były świetnym pretekstem do łączenia wiedzy doświadczalnej z wiedzą teoretyczną. Wiele z tych doświadczeń nawiązywało do życia codziennego, co z kolei wzbudzało ciekawość poznawczą uczniów, którzy z wielkim zaangażowaniem wykonywali wszystkie zadania, poznając tym samym tajniki chemii. Uczniowie dowiedzieli się jak w prosty sposób otrzymać gazy, jak wiele reakcji chemicznych przebiega z ich udziałem oraz jakie są podstawowe właściwości gazów. Poznali również podstawy elektrochemii.

Stanowiska, przy których pracowali uczniowie, wyposażone były w niezbędny sprzęt: odczynniki chemiczne, sprzęty do elektrochemii, fartuchy, okulary ochronne oraz kosze do utylizacji odpadów. Specjalistyczna odzież ochronna, którą ubrali uczestnicy dodatkowo uatrakcyjniła zajęcia.

W części końcowej kampanii edukacyjnej odbył się konkurs w oparciu o wiedzę, jaką pozyskali nasi uczniowie podczas prezentacji i warsztatów. W trakcie obrad, gdy komisja pracowała nad wyłonieniem „najlepszych”, dla wszystkich uczestników warsztatów odbył się pokaz efektownych doświadczeń. Eksperymenty pokazowe były tak zaplanowane, że widzowie aktywnie w nich uczestniczyli: odczytywali wartości, odpowiadali na pytania stawiane przez Edukatora. Całość pokazów odbywała się w konwencji zachęcającej do aktywnego uczestnictwa.

Ostatnim punktem spotkania była „mini gala finałowa”, podczas której ogłoszono wyniki konkursu, rozdano nagrody i wręczono pamiątkowe dyplomy. Laureatami konkursu zostali:

Sebastian Widłak (uczeń klasy VII) – I miejsce

Marcin Tomasik (uczeń klasy VIII) – II miejsce

Dominik Kupisz (uczeń klasy VII) – III miejsce.

Następnie Edukator przeprowadził wywiad ze zwycięzcami konkursu, podczas którego laureaci podzielili się swoimi wrażeniami na temat kampanii edukacyjnej, w której uczestniczyli.

W ramach podziękowania za zaproszenie oraz współpracę przedstawiciele firmy GAZ-SYSTEM przekazali dla szkoły zestaw do eksperymentowania.

zdjęcia

 

16 października 2019 r. 

CO TO ZA ZAWÓD – PIEKARZ ?

     "Smerfy" z Zespołu Szklono – Przedszkolnego w Opatowcu, tym razem zajęły się chlebem i wypiekami. Poznały pracę piekarzy w piekarni w Opatowcu.

     Dzieci z grupy „Smerfy” wybrały się 16.10.2019 r. na wycieczkę do piekarni w Opatowcu. Przedszkolaki, podczas wycieczki, miały możliwość zobaczyć jak wygląda piekarnia. Z wielkim zainteresowaniem przyglądały się pracy piekarza, poznały etapy powstawania pieczywa oraz produkty potrzebne do jego wypieku. Zobaczyły również maszyny, które pomagają w pracy piekarzowi, a pracownicy piekarni pokazywali sposoby zaplatania chałek, rogali i bułeczek. W piekarni wszystko było ciekawe: ogromne misy na ciasto, wózki z upieczonym chlebem, krajalnica i wielkie łopaty do wysadzania pieczywa. Największe wrażenie wywarł na przedszkolakach ogromny piec, który miał wiele poziomych drzwiczek. Dzieci dowiedziały się w jakiej temperaturze i w jakim czasie pieczony jest chleb. Również miały możliwość wykazania się zdolnościami artystycznymi w trakcie samodzielnego wykonywania bułeczek, chlebków, rogalików, czy też innych własnych wytworów.

     Serdecznie dziękujemy  państwu Anecie i Mariuszowi Rutkowskim oraz wszystkim pracownikom piekarni za okazaną gościnność i bardzo miłą atmosferę.                                                                                                                                   

Autor: Lucyna   Wieczorek

zdjęcia

14 października 2019 r.

DZIEŃ EDUKACJI NARODOWEJ

   14 października to dzień szczególny - święto polskiej szkoły, święto uczniów, nauczycieli, pracowników obsługi i tych co szkoły prowadzą i nadzorują. Jak co roku uczniowie Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Opatowcu mieli okazję, aby złożyć wszystkim pedagogom oraz pracownikom podziękowanie za przekazywaną wiedzę i za trud wkładany w kształtowanie serc i umysłów, za cierpliwość, serdeczność i wyrozumiałość okazywane na co dzień.

     Stało się już tradycją naszej szkoły, że akademia z okazji Dnia Edukacji Narodowej jest jednocześnie uroczystością pasowania pierwszoklasistów. Rozpoczęcie nauki w szkole jest ważnym momentem w życiu dziecka, jak i jego rodziców. Każdy mały człowiek z niepokojem, pewną obawą, ale i z olbrzymim zainteresowaniem przekracza próg szkoły. Zanim jednak uczniowie złożyli uroczyste przyrzeczenie, zaprezentowali to, czego zdążyli się nauczyć przez krótki czas pobytu w szkole. Wraz z uczniami klasy V i III przygotowali przedstawienie pt. „Zagubiony ołówek”. Pięknie recytowali wiersze i śpiewali piosenki, zdali też pierwszy egzamin przygotowany przez starszych kolegów. Składając ślubowanie przyrzekali: „Być dobrym i uczciwym. Strzec honoru i dobrego imienia szkoły. Szanować nauczycieli, przełożonych i rodziców. Uczyć się tego, co piękne. Kochać Ojczyznę”. Następnie p.o. Dyrektor Grzegorz Kozioł dokonał pasowania na ucznia przez symboliczne dotknięcie ramienia dużym ołówkiem, którym jak wspominał, sam kiedyś przed laty był pasowany przez emerytowanego już Dyrektora Stanisława Gwiazdę.

     Każdy świeżo pasowany pierwszak otrzymał pamiątkowy dyplom oraz medal, zaś rodzice ufundowali kuferki edukacyjne. Niespodziankę swoim młodszym kolegom sprawili również uczniowie z klasy II, którzy w przygotowanym programie artystycznym zachęcali do nauki oraz zaoferowali swoją pomoc. Następnie przedstawiciele klasy wręczyli kolegom i koleżankom upominki – pięknie zdobione kubki z imionami.

    Uroczystość uświetnili zaproszeni goście: Henryk Kryca Przewodniczący Rady Miejskiej, który reprezentował również Burmistrza Miasta i Gminy Opatowiec oraz Jarosław Naporowski Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W ciepłych słowach zwrócili się do pierwszoklasistów życząc im samych pogodnych dni w szkole oraz wytrwałości w zdobywaniu wiedzy. Na ręce wychowawczyni klasy I Katarzyny Szczerby przekazali dzieciom  słodkie upominki, zaś dla nauczycieli bukiet kwiatów. Również przedstawiciele Rady Rodziców Ksenia Janowska Nieć oraz Jarosław Tomal złożyli życzenia wszystkim pedagogom oraz pracownikom szkoły z okazji ich święta. Nie zabrakło ciepłych słów płynących  od wizytatora Kuratorium Oświaty Elżbiety Szczęsnej - Kusak, która w liście przekazanym na ręce p.o. Dyrektora Grzegorza Kozioła życzyła wszystkim nauczycielom i pracownikom szkoły satysfakcji z wykonywanej pracy zawodowej, radości i sukcesów oraz dziecięcego uśmiechu, który jest najlepszą nagrodą za trud wychowawczy i pedagogiczny. Pierwszoklasistom samych sukcesów w zdobywaniu wiedzy, jak najlepszych dni w szkole, zaś ich rodzicom zadowolenia ze swoich pociech oraz jak najmniej problemów i trosk. Słodki upominek dla nowo pasowanych uczniów oraz życzenia przekazał również  emerytowany Dyrektor Stanisław Gwiazda.

      Dzień Komisji Edukacji Narodowej to również moment, w którym dyrektor w sposób szczególny wyróżnia nauczycieli i dziękuje za ich trud, poświęcenie oraz szczególne osiągnięcia w pracy dydaktyczno – wychowawczo – opiekuńczej. W tym roku nagrodę otrzymali: Anna Kaczmarczyk, Katarzyna Sojka, Kinga Maj, Małgorzata Żydowska, Izabela Włosowicz, Ewa Cabaj. Nagrodzeni również zostali pracownicy administracyjni: Otylia Tomal, Małgorzata Kopeć oraz obsługi: Jolanta Bernat, Małgorzata Ruta, Józefa Remer,  Iwona Łabuz, Katarzyna Nowak, Milena Szumilas, Marzena Borzęcka, Stanisław Stecki, Michał Łabuz.

    Pamiątkowe upominki za ponad dwudziestoletnią przynależność do Związku Nauczycielstwa Polskiego Jolancie Bernat, Małgorzacie Rucie oraz Stanisławowi Steckiemu wręczyła prezes oddziału Alicja Witkoś – Kłos.

Wszystkim nagrodzonym serdecznie gratulujemy.

    Na koniec uroczystości pierwszoklasiści wyruszyli w podróż do Krakowa, aby tam dalej świętować swój wyjątkowy dzień, który z pewnością na zawsze pozostanie w ich pamięci.

Autor: Katarzyna Szczerba

zdjęcia

9 października 2019 r.

POZNAJEMY ZAWODY NASZYCH RODZICÓW - STOMATOLOG

     W dniu 9 października zaprosiliśmy do naszego przedszkola stomatologa - Panią Katarzynę Minior - mamę Oli z grupy "Pszczółki". Wszystkie przedszkolaki dowiedziały się co to jest próchnica, dlaczego psują się zęby oraz jak należy prawidłowo je czyścić. Ogromną atrakcją były ćwiczenia praktyczne na eksponacie pluszowego dinozaura. Początkowo dzieci przyglądały się czynnościom wykonywanym przez Panią stomatolog, a następnie według jej wskazówek naśladowały szczotkowanie zębów. Pani dentystka przypomniała dzieciom o konieczności właściwego odżywiania się - spożywania warzyw, owoców i produktów mlecznych, które są zdrowe dla naszych zębów oraz unikania słodyczy, które powodują próchnicę. Na zakończenie przedszkolaki otrzymały upominki: kolorowanki oraz naklejki dzielnego pacjenta.

      Celem spotkania było przybliżenie sylwetki stomatologa oraz uświadomienie dzieciom jak wielkie znaczenie dla zdrowia ich zębów ma higiena oraz zdrowe odżywianie.

     Serdecznie dziękujemy Pani Katarzynie za przyjęcie zaproszenia i ciekawą prelekcję na temat profilaktyki jamy ustnej.

Autor: Ewa Cabaj

zdjęcia

4 października 2019 r.

     IX ŚWIATOWY DZIEŃ TABLICZKI MNOŻENIA

    W dniu 4 października 2019 r. z okazji IX Światowego Dnia Tabliczki Mnożenia, w naszej szkole zorganizowano akcję pod hasłem „Młodsi sprawdzają, czy starsi tabliczkę mnożenia znają”. Podczas długiej przerwy „egzaminatorzy” czyli uczniowie z klasy V odpytywali z tabliczki mnożenia swoich starszych kolegów z klas VI – VIII. Za prawidłowe odpowiedzi uczniowie nagradzani byli słodkimi łakociami. Akcja cieszyła się dużym zainteresowaniem i wywołała wiele radości zarówno wśród odpytywanych, jak i „egzaminatorów”.

zdjęcia

4 października 2019 r.

MAŁA KSIĄŻKA - WIELKI CZŁOWIEK

     Dnia 4 października starsze przedszkolaki z grupy „Pszczółki” oraz „Biedronki” odwiedziły Gminną Bibliotekę Publiczną w Opatowcu, która bierze udział w kampanii Mała książka - wielki człowiek, organizowanej przez Instytut Książki. Każdy przedszkolak, który przyszedł z rodzicem otrzymał w prezencie niezwykłą książkę „Pierwsze czytanki dla…”, przygotowaną specjalnie przez Instytut Książki.

Autor: Ewa Cabaj

zdjęcia

4 października 2019 r.

BIEDRONKI Z WIZYTĄ W STADNINIE KONI

     Barwy jesieni zachęcają do obcowania z przyrodą oraz do spotkań przy ognisku. Korzystając z ostatnich pogodnych dni tegorocznej jesieni druga grupa przedszkolna wraz z rodzicami zorganizowała w dniu 04.10.2019 r. jesienne spotkanie w pobliskiej stadninie koni państwa Janowskich w Ksanach.

     Wspólnie spędziliśmy tam niezapomniane chwile. Dzieci wzbogaciły słownictwo dotyczące jeździectwa oraz samego konia, uczestniczyły w pielęgnacji zwierząt jak również ich karmieniu. Nasi wychowankowie oraz ich opiekunowie mieli możliwość skorzystać pierwszy raz w swoim życiu, z lekcji jazdy konnej pod okiem instruktora. Być może wizyta ta spowoduje, że nasze przedszkolaki zechcą kontynuować naukę jazdy konnej i spośród nich wyrośnie zawodowy dżokej lub amazonka.

     Po wrażeniach jeździeckich przyszła pora na pieczone kiełbaski oraz poczęstunek przygotowane przez rodziców. Zarówno dzieci jak i ich rodzice byli bardzo zadowoleni. Pragniemy w tym miejscu podziękować właścicielom stadniny -  Państwu Janowskim za umożliwienie przedszkolakom przeżycia tych niecodziennych chwil. Pozostaną one na pewno na długo w pamięci zarówno dzieci jak i ich rodziców.

Autor: Aleksandra Cugowska

zdjęcia

3 października 2019 r.

ZDROWE KANAPKI W PRZEDSZKOLU

    Działalność wychowawczo - profilaktyczna w naszej placówce polega m. in. na prowadzeniu działań z zakresu promocji zdrowia. W związku z tym dnia 3 października przedszkolaki z grupy „0” wykonały zdrowe kanapki. Działania poprzedziła pogadanka na temat zdrowego odżywiania się. Następnie po starannym umyciu rączek, założeniu fartuszków starszaki przystąpiły do pracy. Samodzielnie smarowały pieczywo masłem oraz układały na nim wybrane przez siebie produkty - serki, wędlinę oraz kolorowe i smaczne warzywa. Podczas robienia kanapek kształciły odpowiednie nawyki żywieniowe, rozwijały kreatywność, samodzielność oraz dbałość o higienę. Okazało się, że dzieciom najbardziej smakują kanapki wykonane własnoręcznie, które wyglądały pięknie, kolorowo i zawierały mnóstwo witamin. Nawet największe niejadki zjadły swoją porcję z apetytem. Samodzielne przygotowanie śniadania okazało się ciekawą i radosną, a co najważniejsze - bardzo smaczną zabawą.

Autor: Ewa Cabaj

 

1 października 2019 r.

PRZEDSZKOLAKI W GMINNEJ BIBLIOTECE PUBLICZNEJ W OPATOWCU

 I STADNINIE KONI W KSANACH

     Wprowadzanie dzieci w świat literatury rozpoczyna się od wczesnych lat. Wiek przedszkolny jest doskonałym czasem na rozbudzanie zainteresowań czytelniczych i promowanie czytelnictwa wśród dzieci.

      Pierwszego października nasze przedszkolaki z najmłodszej grupy ,,Smerfy’’ zostały zaproszone na warsztaty edukacyjne  do Samorządowej Instytucji Kultury pod nazwą gminna Biblioteka Publiczna w Opatowcu, która  wzięła udział w kampanii Mała książka - wielki człowiek, organizowanej przez Instytut Książki.

     Tematem spotkania było zapoznanie przedszkolaków z biblioteką. Dzieci  dowiedziały się co należy zrobić, aby stać się czytelnikiem biblioteki oraz jak należy się w niej zachowywać. Zobaczyły jak wygląda karta czytelnika oraz poznały zasady wypożyczania książek. Każdy maluch założył własną kartę czytelnika. Dzieci dowiedziały się także jak należy dbać o książki. Każdy przedszkolak, który przyszedł z rodzicem do biblioteki otrzymał w prezencie niezwykłą książkę „Pierwsze czytanki dla…”, przygotowaną specjalnie przez Instytut Książki, którą przekazał Burmistrz Miasta i Gminy Opatowiec Pan Sławomir Kowalczyk.

      Następnie dzieci oraz ich rodzice wraz z opiekunką Panią Lucyną Wieczorek wyjechali na wycieczkę do stadniny koni w Ksanach. Wspólnie spędzili tam niezapomniane chwile. Na miejscu czekało na nich moc atrakcji, przede wszystkim wiele koni różnej maści – siwe, kare, gniade, kasztany. Dla niektórych dzieci, była to pierwsza okazja, aby bliżej poznać te zwierzęta, dowiedzieć się, w jaki sposób je pielęgnować i dbać o nie, utrzymując w dobrej kondycji i zdrowiu. Każde dziecko miało okazję nakarmić konie, a kilkoro nawet wyczyścić i zajrzeć pod kopyto. Następnie dzieci podziwiały sprzęt i akcesoria jeździeckie. Dzieci miały możliwość przejechać się na koniu i przymierzyć  prawdziwy toczek jeździecki.  

     Po tak licznych atrakcjach wszyscy zasłużyliśmy na chwilę odpoczynku – przyszedł czas na upragniony przez dzieci piknik i pieczenie kiełbasek. Siedząc w klimatycznej altanie delektować można było się, pięknymi widokami i obserwować szalejące na pastwiskach konie. Wypoczęci, najedzeni udaliśmy się na krótki spacer, aby zwiedzić okolice oraz wnętrza stadniny – pastwiska, ujeżdżalnię, a także boksy – teraz już nic nie jest nam obce. Zarówno dzieci jak i ich rodzice byli bardzo zadowoleni.

      Pragniemy w tym miejscu podziękować - Państwu Krystynie i Przemysławowi Janowskim za umożliwienie przedszkolakom przeżycia tych niecodziennych chwil. Dzieciom bardzo podobała się wycieczka o czym świadczyły ich radosne miny oraz prośby o powtórzenie takiej wycieczki.

Autor: Lucyna Wieczorek

zdjęcia